เลือกตั้งน่าน! กปน. ฉีกบัตรเลือกตั้งผิดแนว 68 ใบ พลาดหรือทุจริต? สรุปโทษ 'เจตนา vs ไม่เจตนา' ต่างกันยังไง?"

เกิดเหตุวุ่นที่หน่วยเลือกตั้งที่ 3 หอประชุมบ้านศรีเกิด จ.น่าน เมื่อเจ้าหน้าที่ (กปน.) ฉีกบัตรเลือกตั้ง ส.ส. แบบแบ่งเขต “ผิดแนว” ไปถึง 68 ใบ แทนที่จะฉีกตามรอยปรุ กลับไปฉีกตามรอยพับแทน จนกลายเป็นประเด็นร้อนที่ต้องจับตา โดยความผิดพลาดที่เกิดขึ้นทำให้บัตรไม่สมบูรณ์ตามระเบียบ กกต. ทั้งนี้นายประธาน พรหมเผ่า ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำจังหวัดน่าน ได้สั่งปลดและเปลี่ยนตัวเจ้าหน้าที่ชุดนั้นทันที เพื่อป้องกันความผิดพลาดซ้ำ ส่วนชะตากรรมบัตร 68 ใบ ต้องรอกกต. กลาง วินิจฉัยว่าจะนับเป็นบัตรเสีย หรือต้องจัดเลือกตั้งใหม่ในหน่วยนี้หรือไม่

ในทางกฎหมายเลือกตั้ง (พ.ร.ป. ว่าด้วยการเลือกตั้ง ส.ส. 2561) จะแยกพิจารณาเป็น 2 กรณี ตามข้อเท็จจริงที่จะมีการสอบสวน

กรณี “ไม่มีเจตนาทุจริต” (ความบกพร่องทางหน้าที่)
กรณีนี้คือการที่ กปน. ตั้งใจทำงานแต่เกิดความผิดพลาด ประมาท หรือไม่เข้าใจระเบียบ
• ผลทางวินัยถูกสั่งระงับการปฏิบัติหน้าที่ทันที (ตามที่ ผอ.กกต.น่าน ดำเนินการ) และอาจมีการตั้งกรรมการสอบสวนทางวินัยเพื่อตัดเงินรางวัลหรือบทลงโทษทางปกครอง
• ทางแก้กฎหมายหากบัตรชำรุดก่อนถึงมือผู้ลงคะแนน กปน. ต้องหมายเหตุว่า “ชำรุด” ในต้นขั้วและเปลี่ยนบัตรใหม่ให้ประชาชนทันที เพื่อรักษาสิทธิประชาชน
• โทษอาญา (มาตรา 149): แม้ไม่มีเจตนาทุจริต แต่หากถูกมองว่า “จงใจไม่ปฏิบัติหน้าที่ให้ถูกต้องตามระเบียบ” จนเกิดความเสียหายร้ายแรง ก็ยังมีโทษจำคุก 1-10 ปี หรือปรับ 2-2 แสนบาท

กรณีจงใจทำให้บัตรชำรุด (มาตรา 144) หากสอบสวนแล้วพบว่ามี “เจตนา” ทำให้บัตรเสียหายเพื่อผลประโยชน์บางอย่าง
• โทษหนัก: จำคุก 1 – 10 ปี และปรับ 20,000 – 200,000 บาท
• โทษแถม: ถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง (ใบแดง) ยาวถึง 20 ปี

ต้องเลือกตั้งใหม่หรือไม่?
ตามกฎหมาย หากความผิดพลาดนั้น “ส่งผลให้การเลือกตั้งเป็นไปโดยไม่สุจริตหรือเที่ยงธรรม” กกต. กลาง มีอำนาจสั่งให้