ศ.ดร.สามชาย ศรีสันต์ ชี้ปัญหาการจัดเลือกตั้งซ้ำซาก แต่รัฐธรรมนูญ 2560 ไม่เปิดช่องประชาชนเอาผิด กกต. ทำองค์กรอิสระขาดการยึดโยงประชาชน
วันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2569 ศ.ดร.สามชาย ศรีสันต์ ประธานบริหารหลักสูตรบัณฑิตศึกษา วิทยาลัยพัฒนศาสตร์ ป๋วย อึ๊งภากรณ์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เปิดเผยว่า การทำหน้าที่จัดการเลือกตั้งของ คณะกรรมการการเลือกตั้ง ภายใต้รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 ทั้งการเลือกตั้งปี 2562 และ 2566 พบปัญหาและข้อผิดพลาดมาอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่การประกาศผลล่าช้า ความคลาดเคลื่อนในการนับคะแนน ไปจนถึงจำนวนบัตรไม่ตรงกับผู้มาใช้สิทธิ ซึ่งการเลือกตั้งล่วงหน้าเมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา เป็นอีกครั้งที่สะท้อนประสิทธิภาพการทำงานของ กกต. และมีความเป็นไปได้ว่าอาจเกิดปัญหาในลักษณะเดียวกันอีกในการเลือกตั้งใหญ่วันที่ 8 กุมภาพันธ์นี้
ศ.ดร.สามชาย ระบุว่า แม้ กกต. จะมีข้อผิดพลาดซ้ำหลายครั้ง แต่กลับไม่มีกลไกที่เอาผิดได้อย่างเป็นรูปธรรม เนื่องจากรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 ไม่เปิดช่องให้ประชาชนเข้าชื่อถอดถอนผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระได้โดยตรง แตกต่างจากรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2540 และ 2550 ที่ยังเปิดโอกาสให้ประชาชนใช้กลไกวุฒิสภาในการถอดถอน ซึ่งมีความยึดโยงกับประชาชนมากกว่า
ขณะเดียวกัน แม้ประชาชนจะสามารถร้องเรียนต่อ คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ ให้ไต่สวนการทำหน้าที่ของ กกต. ได้ แต่ทั้ง ป.ป.ช. และ กกต. ต่างมีที่มาจากวุฒิสภาเหมือนกัน อีกทั้งรัฐธรรมนูญยังกำหนดให้ ป.ป.ช. ตรวจสอบ สว. และให้ กกต. ทำหน้าที่ชี้มูลคดีเกี่ยวกับการได้มาซึ่ง สว. ซึ่งถูกมองว่าเป็น “สายตระกูลเดียวกัน” และไม่ยึดโยงกับประชาชน ส่งผลให้การตรวจสอบองค์กรอิสระทำได้ยาก นอกเหนือจากการฟ้องร้องฐานปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบที่ต้องอาศัยหลักฐานทางกฎหมายและให้ผู้เสียหายดำเนินการเอง
