ไขข้อสงสัย “เหล็ก T” วสท. แจงไม่เกี่ยวกับคุณภาพตาม มอก. 24-2559

วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ (วสท.) พร้อมด้วยสมาคมวิชาชีพที่เกี่ยวข้อง ร่วมแถลงข่าวเมื่อ 23 เม.ย. 2568 ชี้แจงข้อสงสัยเกี่ยวกับเครื่องหมาย “T” บนเหล็กข้ออ้อย ตาม มอก. 24-2559 หลังเกิดความสับสนจากการเผยแพร่เอกสารราชการบนโซเชียลมีเดีย โดยย้ำว่า “T” เป็นเพียงการระบุวิธีการผลิต ไม่ได้หมายถึงการลดคุณภาพของวัสดุก่อสร้างแต่อย่างใด เหล็ก SD30T, SD40T และ SD50T ผ่านเกณฑ์ทดสอบเดียวกับเหล็กที่ไม่มี “T” ทุกประการ

เหล็ก T ราคาถูกกว่า แต่คุณภาพยังได้มาตรฐาน
วสท. ระบุว่าเหล็กข้ออ้อยที่มี “T” ได้รับการใช้งานแพร่หลายในวงการก่อสร้างตั้งแต่ปี 2548 เพราะมีราคาถูกกว่า แต่ยังคงผ่านเกณฑ์มาตรฐานตาม มอก. การเลือกใช้เหล็ก “T” ไม่ใช่การลดสเปกในการประมูลงาน และมักได้รับการยินยอมจากวิศวกรควบคุมงาน เพื่อลดต้นทุนโดยไม่กระทบต่อความปลอดภัย ทั้งนี้ หากผู้ว่าจ้างไม่ต้องการใช้เหล็กที่มีเครื่องหมาย “T” ควรระบุให้ชัดเจนในแบบและรายการประกอบแบบ

ข้อควรระวัง-ดัดเหล็กแรงสูงอาจเสี่ยงร้าว
แม้เหล็ก SD50T จะมีความแข็งแรงสูง แต่ก็มีโอกาสแตกร้าวเมื่อดัดงอรัศมีแคบ ด้วยโครงสร้างชั้นผิวที่แข็งกว่าด้านใน ซึ่งวิศวกรควรพิจารณาใช้ SD40 หรือ SD40T สำหรับงานที่ต้องการดัดโค้ง เช่น เหล็กปลอก นอกจากนี้ แม้ มอก. 24-2559 จะไม่กำหนดการทดสอบความล้า (fatigue) แต่ในทางปฏิบัติแรงเค้นในเหล็กเสริมอยู่ต่ำกว่าค่าครากมาก ทำให้ความเสี่ยงต่อความล้านั้นต่ำ ทั้งนี้ วสท. ยังไม่มีข้อมูลเพียงพอเรื่องคุณภาพของเหล็กจากเตา IF จึงแนะให้ชักตัวอย่างและทดสอบเหล็กทุกครั้งก่อนใช้งาน