“ฟอกเงินผ่านกาสิโน” ช่องโหว่ระดับโลกที่ไทยต้องระวัง

UNODC เปิดโปง 7 กลยุทธ์ฟอกเงินผ่านกาสิโนและธุรกิจ Junket ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เผยกาสิโนไทยอาจกลายเป็นช่องทางองค์กรอาชญากรรมข้ามชาติ

กาสิโน: เครื่องซักเงินของอาชญากรรมข้ามชาติ
นายธนากร คมกฤส เลขาธิการมูลนิธิรณรงค์หยุดพนัน เปิดเผยผ่านเฟซบุ๊กในโพสต์หัวข้อ “เขาฟอกเงินกันอย่างไรในกาสิโน?” โดยระบุว่า เงินจากธุรกิจสีเทาและองค์กรสีดำ แม้จะได้มาง่ายและจำนวนมาก แต่ไม่สามารถใช้ในระบบเศรษฐกิจปกติได้โดยตรง จึงจำเป็นต้องมี “กระบวนการฟอกเงิน” เพื่อแปลงเงินผิดกฎหมายให้ดูเหมือนถูกกฎหมาย ซึ่งหนึ่งในวิธีที่นิยมมากที่สุดคือ การฟอกผ่าน “กาสิโน”

รายงานของสำนักงานยาเสพติดและอาชญากรรมแห่งสหประชาชาติ หรือ UNODC เรื่อง “กาสิโน การฟอกเงินนอกกฎหมาย และองค์กรอาชญากรรมข้ามชาติในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้” (เผยแพร่โดยศูนย์ศึกษาปัญหาการพนัน คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อเดือนมกราคม 2567) อธิบายว่า กาสิโนจัดอยู่ในกลุ่ม DNFBPs (Designated Non-Financial Businesses and Professions) หรือ “กิจการที่ไม่ใช่อาชีพด้านการเงิน” ซึ่งหมายความว่าไม่อยู่ภายใต้การควบคุมเหมือนธนาคารและสถาบันการเงินทั่วไป จึงกลายเป็นช่องโหว่ใหญ่ระดับโลก

โดยเฉพาะในกลุ่มประเทศลุ่มน้ำโขงตอนล่าง ที่ขาดมาตรการควบคุมที่มีประสิทธิภาพ ทำให้องค์กรอาชญากรรมข้ามชาติเข้าแทรกซึมในอัตราที่น่าตกใจ กลายเป็นโครงสร้างรองรับเงินผิดกฎหมายที่พร้อมจะล้างให้ขาว

Junket: ทัวร์วีไอพีหรือประตูหลังของระบบการเงิน?
ในโลกของกาสิโน “Junket” หมายถึงธุรกิจทัวร์นักพนันวีไอพี ซึ่งจัดทริปและอำนวยความสะดวกเต็มรูปแบบแก่ลูกค้ามีฐานะ เช่น ข้าราชการระดับสูง นักการเมือง และนักธุรกิจใหญ่ ทั้งเรื่องที่พัก การแลกชิป และบริการด้านสกุลเงินต่างประเทศ โดยมีการรับฝากเงินข้ามประเทศผ่านระบบของ Junket และหักกลบบัญชีตามผลแพ้ชนะพนัน ซึ่ง UNODC ชี้ว่า Junket เป็นเครื่องมือสำคัญในการอำพรางต้นทางของเงินผิดกฎหมาย

ตลอดทศวรรษที่ผ่านมา ธุรกิจ Junket เติบโตอย่างรวดเร็วในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และมีบทบาทเป็น “สถาปัตยกรรมทางการเงินนอกกฎหมาย” ที่องค์กรอาชญากรรมข้ามชาติใช้หมุนเวียนทุนผิดกฎหมายได้อย่างแนบเนียน

7 วิธีฟอกเงินในกาสิโน: จากชิปสู่เงินขาว
UNODC ระบุ 7 วิธีหลักที่ใช้ฟอกเงินผ่านกาสิโน ได้แก่

1. เงินสดแลกเงินสด (Cash-in Cash-out): นำเงินสดมาแลกเป็นชิปเล่นพนัน แล้วนำชิปที่เหลือไปแลกเป็นเงินสดอีกรอบ ทำให้เงินสกปรกแปลงสภาพเป็นเงินที่ดูถูกกฎหมาย
2. สมรู้ร่วมคิดระหว่างผู้เล่น (Collusion between players): ตั้งใจแพ้ให้กันระหว่างผู้เล่นในเกมพนัน เช่น โป๊กเกอร์ เพื่อถ่ายโอนเงินโดยไม่ตรวจจับได้ง่าย
3. ย้ายเงินผ่านบัญชี Junket (Junket financing): ฝากเงินหรือทรัพย์สินในประเทศหนึ่ง แล้วถอนเงินไปใช้ในกาสิโนอีกประเทศหนึ่งโดยไม่ต้องผ่านระบบธนาคาร
4. หักกลบบัญชี (Offsetting arrangement): โอนเงินผ่านระบบ Junket โดยใช้บัญชีลูกหนี้-เจ้าหนี้ข้ามประเทศ ทำให้เส้นทางเงินย้อนกลับไม่ได้
5. ใช้บัญชีผิดวัตถุประสงค์: ใช้บัญชีพนันเป็นช่องทางการชำระเงินผิดกฎหมาย เช่น การค้ายา หรืออาวุธ
6. ซื้อบัญชีผู้ชนะพนัน: จ่ายเงินให้ผู้ชนะพนันจริงเพื่อขอซื้อบัญชีมาใช้แสดงรายได้เป็นเงินถูกกฎหมาย
7. ธุรกรรมจำแลง (Simulated transactions): แสร้งว่าใช้บริการห้องพักหรือบริการวีไอพี เพื่อออกใบเสร็จรับเงินมาเบิกเป็นเงินสด ทั้งที่ไม่มีการใช้บริการจริง

ทุกวิธีล้วนชี้ให้เห็นถึงความยืดหยุ่นและช่องโหว่ของระบบกาสิโนที่สามารถฟอกเงินได้แทบจะ 24 ชั่วโมงโดยไร้ร่องรอย

คำถามที่ยังคงอยู่คือ ประเทศไทยพร้อมรับมือกับระบบฟอกเงินที่สลับซับซ้อนเหล่านี้แล้วหรือยัง?