วันที่ 13 มกราคม 2567 คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ หรือ กสทช. ได้เชิญผู้บริหารของบริษัทโพสเซฟี่ กรุ๊ป จำกัด (OPPO) และ บริษัทโปรทา จำกัด (Realme) เข้าชี้แจงข้อเท็จจริงกรณีเกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์ในสังคมเป็นวงกว้าง จากแอปพลิเคชันกู้ยืมเงิน ชื่อว่า “สินเชื่อความสุข” และ “Fineasy” ที่ถูกติดตั้งมาพร้อมกับระบบปฏิบัติการ System App บนสมาร์ทโฟน ที่ไม่สามารถลบหรือถออนการติดตั้งได้เอง และแอปยังส่งการแจ้งเตือนเชิญชวนให้กู้เงิน รวมถึงเข้าถึงข้อมูลส่วนบุคคลของผู้ใช้ในหลายรายการ ซึ่งนอกจาก กสทช. ยังมีสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (สคส.) และ สำนักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ (สกมช.) ส่งตัวแทนเข้าร่วมสังเกตการณ์ และเก็บข้อมูล โดยวันนี้มีนายไตรรัตน์ วิริยะศิริกุล รักษาการเลขาธิการ และ รองเลขาธิการ กสทช. เป็นประธานการประชุม
วันนี้ทาง Oppo ส่ง CEO และ ฝ่ายกฎหมาย รวม 8 คน เข้าร่วมประชุม ส่วน Realme ส่ง Product Specialist หรือ ผู้เชี่ยวชาญด้านผลิตภัณฑ์ 2 คน เข้าร่วมชี้แจง ซึ่ง ทั้ง 2 แบรนด์กล่าวว่ารูปแบบบริษัทในระดับโกลบอลเป็นบริษัทเครือเดียวกันในประเทศจีน แต่ประเทศไทยมีการแยกกันชัดเจน
โดยทางซีอีโอของ Oppo ชี้แจงภาษาอังกฤษ ตอบคำถามนายไตรรัตน์ ว่าแอป “สินเชื่อความสุข“ และ ”Fineasy” ถูกติดตั้งมาตั้งแต่โรงงานเลยหรือไม่ ทาง CEO ยอมรับว่าแอปดังกล่าวเป็นแอป Pre installed already หรือเป็นแอปที่ติดตั้งมาตั้งแต่โรงงานจริง เพื่อให้สมาร์ทโฟนมีฟังก์ชันอำนวยความสะดวกแก่ผู้ใช้งานในด้านการทำธุรกรรมการชำระเงินผ่านเครือข่ายของระบบโทรศัพท์มือถือที่ดีขึ้น
ส่วนทาง Realme ก็กล่าวว่าของ Realme ก็เป็นรูปแบบเดียวกับ Oppo เช่นกัน
ส่วนได้มีการขออนุญาตกับทางธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) หรือไม่นั้น ทางผู้บริหาร Oppo บอกว่า เท่าที่ทราบ Fineasy ไม่ใช่แอปฯ ด้านการเงิน แต่จะตรวจสอบประเด็นนี้อีกครั้ง
นายไตรรัตน์ วิริยะศิริกุล รักษาการเลขาธิการ และ รองเลขาธิการ กสทช. เปิดเผยหลังประชุม กว่า 2 ชม. ว่า ทาง Oppo และ Realme จะต้องทำข้อมูลส่งคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล ว่าข้อมูลมีเท่าไหร่ นำข้อมูลไปใช้ทำอะไร และมีประชาชนจำนวนกี่คนที่ได้ลงทะเบียนไป ให้ส่งข้อมูลภายภายใน 16 ม.ค.นี้ ทั้ง 2 แบรนด์ ยืนยันว่าข้อมูลไม่ได้หลุด แต่ Oppo China เป้นผู้เก็บข้อมูลไว้
ด้านตัวแทน OPPO บอกว่าจากการตรวจสอบพบว่าแอปฯ นี้มีการติดตั้งมาจากโรงงาน แต่ขอไปตรวจสอบก่อนว่าฝั่งจีนหรือไทยเป็นเจ้าของแอป แต่เบื้องต้น OPPO และ Realme เป็นบริษัทตัวแทนจำหน่าย นำเข้าสินค้าจากประเทศจีน และพบว่าในตัวเครื่องติดตั้งในรุ่นโทรศัพท์มือถือที่จำหน่ายตั้งแต่ปี 2566 เป็นต้นมา แต่ในส่วนรุ่นเก่าเกิดจากการอัพเดทซอฟต์แวร์และติดตั้งเองอัตโนมัติ
ส่วนที่มีข่าวว่าพบผู้เสียหายเข้าไปใช้บริการแอปฯ เงินกู้ทำให้หนี้สินเพิ่มขึ้นจะเยียวยาผู้เสียหายอย่างไร ตัวแทนของ OPPO บอกว่าขอตรวจสอบรายละเอียดอีกครั้ง และพร้อมตรวจสอบตามกระบวนการทางกฎหมาย
ด้าน พันตำรวจเอก สุรพงศ์ เปล่งขำ ผู้อำนวยการสำนักตรวจสอบและกำกับดูแล สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล หรือ สคส. ได้คำตอบจากนี้ทั้งสองบริษัทว่าจะมีการอัปเดตเฟิร์มแวร์หรือซอฟต์แวร์ผ่านระบบเครือข่ายออนไลน์เพื่อให้ลูกค้าสามารถลบแอปพลิเคชันได้โดยไม่ต้องเดินทางไปที่ศูนย์
และตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไปสินค้าที่จะจำหน่ายไม่ว่ารุ่นไหน หากมีแอปฯ นี้ให้หยุดจำหน่ายทันที ให้ปรับปรุงตัวเครื่องไม่ให้ละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลของลูกค้าได้ แต่ถ้ามีการจำหน่าย เจ้าของข้อมูลมีสิทธิ์แจ้งให้ลบทิ้ง ได้เช่นกัน ถือเป็นการใช้หรือเปิดเผยข้อมูลผิดวัตถุประสงค์ มีโทษปรับไม่เกิน 3 ล้านบาท แต่ถ้าพบว่าละเมิดข้อมูลส่วนบุคคลก็จะดำเนินคดีและมีความผิดทางปกครอง แพ่ง อาญา เป็นรายกรณีไป
เบื้องต้น OPPO และ Realme ขอเวลาในการตรวจสอบและแก้ไข 1 เดือน แต่ สคส. มองว่าช้าเกินไป ให้รายงานความคืบหน้า และข้อมูลผู้ใช้ ภายในวันที่ 16 มกราคมนี้
พันตำรวจเอกสุรพงศ์กล่าวเพิ่มเติมว่าในกรณีนี้หากพบว่ามีผู้เสียหายก็สามารถร้องเรียนไปได้ที่เว็บไซต์ pdpc.or.th สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (สคส.)
ส่วนเจ้าของแอปฯ ที่เป็นนายทุนปล่อยเงินกู้ ให้ตัวแทนทั้งสองบริษัทไปตรวจสอบมาว่าเป็นใคร รวมถึงให้ OPPO บริษัทแม่ที่ประเทศจีนไปตรวจสอบแอปฯ ตัวนี้ว่านำข้อมูลไปเผยแพร่ต่อหรือไม่
ส่วนในวันพรุ่งนี้จะมีการประชุมหารือเกี่ยวกับความผิดทางอาญาร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ส่วนข้อมูลดังกล่าวจะหลุดไปถึงแก๊งคอลเซ็นเตอร์หรือไม่ ตัวแทนทั้งสองบริษัท ยืนยันว่ามีการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของลูกค้าอย่างเต็มที่
ส่วนกรณีที่ลูกค้าได้รับกังวลจากเรื่องการนำข้อมูลส่วนบุคคลไปเปิดเผย ตัวแทน OPPO บอกว่า ทางเราพร้อมปฎิบัติตามที่กฎหมายกำหนดทุกประการ และทุกข้อกล่าวหาที่ทางลูกค้าร้องเรียนมา หากประเด็นใดเราสามารถชี้แจงได้เราจะชี้แจงกับ PDPC พร้อมกับแนวทางปฏิบัติ ซึ่ง OPPO ของเราเองมีเป้าหมาย คือ เราอยากคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลเป็นที่สุด
ส่วนแอปฯ Fineasy สำหรับเครื่องเก่า หากแก้ไขเรื่องการอัพเดตเรื่องซอฟต์แวร์ถอนการติดตั้งได้แล้ว เราจะส่ง OTA ให้เพื่อกดอัพเดต แล้วไปถอนการติดตั้งได้เลย ส่วนแอปฯ สินเชื่อความสุข สามารถถอนการติดตั้งเองได้อยู่แล้ว
ส่วนที่ไปที่มาของแอปฯเงินกู้นั้น ตัวแทน OPPO กล่าวว่า เราเป็นเพียงจัดจำหน่าย ซื้อมาขายไป เดี่ยวผู้ผลิตจะพูดคุยและขอข้อมูลกับผู้ทำแอปฯ จากนั้นเราถึงไปขอข้อข้อมูลจากผู้ผลิตแล้วนำมาชี้แจงอีกครั้งหนึ่ง
ขณะที่ตัวแทนฝั่ง Realme กล่าวว่า ฝั่ง Realme คำตอบและแนวทางการแก้ไขนั้นเหมือนกันกับฝั่ง OPPO
