ฝรั่งเศสเตรียมสร้างบรรทัดฐานใหม่ทางดิจิทัล หลังสมัชชาแห่งชาติ (National Assembly) มีมติเห็นชอบร่างกฎหมายห้ามเด็กและเยาวชนอายุต่ำกว่า 15 ปี เข้าถึงและใช้งานแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดีย เพื่อสกัดกั้นผลกระทบเชิงลบต่อพัฒนาการและสุขภาพจิตของเด็ก
มติท่วมท้น ห้ามเด็กใช้โซเชียล-มือถือในโรงเรียน
เมื่อวันจันทร์ที่ผ่านมา (26 ม.ค.) สมาชิกรัฐสภาฝรั่งเศสได้ลงมติเห็นชอบร่างกฎหมายดังกล่าวด้วยคะแนนเสียง 130 ต่อ 21 เสียง โดยสาระสำคัญคือการกำหนดให้แพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียยักษ์ใหญ่ เช่น TikTok, Instagram และ Snapchat ต้องห้ามไม่ให้ผู้ใช้งานอายุต่ำกว่า 15 ปี สมัครหรือเข้าใช้บริการ
นอกจากนี้ กฎหมายฉบับใหม่ยังขยายมาตรการ “ห้ามพกพาและใช้โทรศัพท์มือถือในสถานศึกษา” ให้ครอบคลุมไปถึงระดับ โรงเรียนมัธยมปลาย (Lycée) จากเดิมที่บังคับใช้เฉพาะโรงเรียนประถมและมัธยมต้น เพื่อให้นักเรียนจดจ่อกับการเรียนและลดการกลั่นแกล้งกันผ่านหน้าจอ
รัฐบาลฝรั่งเศสวางกำหนดการบังคับใช้กฎหมายนี้อย่างเต็มรูปแบบใน เดือนกันยายน 2569 (September 2026) ซึ่งตรงกับช่วงเปิดปีการศึกษาใหม่ โดยมีมาตรการสำคัญดังนี้:
- แพลตฟอร์มต้องตรวจอายุเข้มข้น: ผู้ให้บริการโซเชียลมีเดียต้องติดตั้งระบบ “ยืนยันตัวตนและตรวจสอบอายุ” (Age Verification) ที่ได้มาตรฐาน ไม่สามารถกรอกวันเกิดปลอมได้ง่ายๆ อีกต่อไป
- ล้างบัญชีเก่า: บัญชีผู้ใช้งานเดิมที่เป็นของเด็กอายุต่ำกว่า 15 ปี จะต้องถูกทยอยปิดภายในสิ้นปี 2026
- บทลงโทษ: หากแพลตฟอร์มใดละเลย ไม่สามารถคัดกรองผู้ใช้งานตามเกณฑ์ได้ จะต้องเผชิญกับโทษปรับมหาศาล ซึ่งคำนวณจากเปอร์เซ็นต์ของรายได้ทั่วโลก
ประธานาธิบดีเอ็มมานูเอล มาครง และผู้สนับสนุนร่างกฎหมาย ให้เหตุผลว่า “สมองของเด็กไม่ใช่สินค้า” และพื้นที่ดิจิทัลปัจจุบันกลายเป็นแหล่งบ่มเพาะปัญหามากมาย เช่น
- วิกฤตสุขภาพจิต:
ความเครียด ภาวะซึมเศร้า และปัญหาการนอนหลับในเด็กที่ติดหน้าจอ - Cyberbullying:
การกลั่นแกล้งทางออนไลน์ที่รุนแรงจนนำไปสู่เหตุสลดใจในหลายกรณี - เนื้อหาไม่เหมาะสม:
การเข้าถึงเนื้อหาลามกอนาจารและความรุนแรงก่อนวัยอันควร
ฝรั่งเศสไม่ใช่ประเทศเดียวที่ลุกขึ้นมาจัดระเบียบโลกดิจิทัล แต่กำลังเดินตามกระแสโลกที่ต้องการทวงคืนวัยเด็กให้กลับมาอีกครั้ง โดย ออสเตรเลีย ถือเป็นผู้บุกเบิก โดยเพิ่งผ่านกฎหมายห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 16 ปี ใช้โซเชียลมีเดียไปเมื่อช่วงปลายปี 2568 (2025)
ในขณะที่ รัฐฟลอริดาของสหรัฐอเมริกา ได้ออกกฎหมายห้ามเด็กอายุต่ำกว่า 14 ปี มีบัญชีโซเชียลมีเดีย ขณะที่รัฐยูทาห์บังคับให้เด็กต้องได้รับความยินยอมจากผู้ปกครอง
ส่วนที่นอร์เวย์ รัฐบาลกำลังเร่งผลักดันการปรับเกณฑ์อายุขั้นต่ำในการใช้โซเชียลมีเดียขึ้นเป็น 15 ปี เช่นเดียวกับฝรั่งเศส ซึ่งการเคลื่อนไหวของฝรั่งเศสในครั้งนี้ ถูกจับตามองว่าจะกลายเป็นต้นแบบให้ประเทศอื่นๆ ในสหภาพยุโรป (EU) เริ่มขยับตัวออกมาตรการที่เข้มงวดตามมาในเร็วๆ นี้
